1. Giới thiệu
Hiện nay, chuẩn đầu ra và công bố chuẩn đầu ra là một vấn đề thu hút sự quan tâm của nhiều cơ sở đào tạo ở Việt Nam, theo yêu cầu của cơ quan chủ quản lý Bộ Giáo dục & Đào tạo. Chuẩn đầu ra là gì và làm thế nào để có thể thiết kế chuẩn đầu ra phù hợp với sứ mạng và mục tiêu của nhà trường cũng như chương trình đào tạo? Tài liệu này được dịch từ tài liệu tiếng Anh của Trường ĐH Birmingham, do học viên cao học khoá xây dựng, quản lý và đánh giá chương trình cung cấp. Tài liệu được thiết kế nhằm giúp bạn xây dựng chuẩn đầu ra thích hợp khi phát triển,chỉnh sửa mô-đun và các chương trình học và khi tiến hành đánh giá mục tiêu. Do các chương trình đào tạo của phần lớn các trường ở Châu Âu được xây dựng theo mô hình mô-đun (tạm dịch là học phần), nên có khác biệt phần nào tso với chương trình đào tạo theo tín chỉ mà Việt Nam đang theo đuổi, tuy nhiên, nguyên tắc và cách thức để xây dựng chuẩn đầu ra là như nhau, vì vậy, chúng ta vẫn có thể học tập nhiều từ các kinh nghiệm này.
Nội dung chính của tài liệu:
• Định nghĩa chuẩn đầu ra
• Quy trình xây dựng chuẩn đầu ra
• Lợi ích của việc xây dựng chuẩn đầu ra
• Làm thế nào để xây dựng chuẩn đầu ở cấp độ chương trình?
• Làm thế nào xây dựng chuẩn đầu ra ở cấp độ mô đun?
• Làm thế nào để viết chuẩn đầu ra?
• Làm thế nào để liên kết chuẩn đầu ra với việc đánh giá?
Một số nguồn đã được sử dụng để tạo ra tài liệu này. Đây là những số liệu công bố trên trang 4 bạn nên tìm hiểu thêm thông tin. Nếu bạn chưa quen với quy trình này, bạn cũng có thể tìm thấy những thông tin hữu ích trong các phụ lục. Phần gạch dưới được giải thích trong phần chú giải.
Hướng dẫn này cũng có thể được tải về từ các trang web SSDD: www.ssdd.uce.ac.uk/ outcomes.
2. Chuẩn đầu ra là gì?
Chuẩn đầu ra là những mục tiêu cụ thể của một chương trình hoặc các mô-đun, được viết văn bản dưới dạng cụ thể. Chúng mô tả những gì sinh viên nên học, hiểu biết hoặc làm vào cuối chương trình hoặc các mô đun.
Chuẩn đầu ra được viết ra từ ý tưởng của bảng mô tả cấp độ của UCE Birmingham vì trình độ hoặc giải thưởng.
3. Quy trình xây dựng chuẩn đầu ra:
4. Lợi ích của việc xây dựng chuẩn đầu ra:
Thiết kế các khóa học bằng cách sử dụng chuẩn đầu ra sẽ tạo ra cách tiếp cận lấy sinh viên làm trung tâm, nó đánh dấu một bước chuyển đổi từ nội dung của một module hoặc các khóa học (những gì mà giáo viên dạy) trở thành chuẩn đầu ra (đó là những khả năng mà sinh viên có thể làm khi hoàn thành khóa học hoặc module).
Chuẩn đầu ra có thể:
- Giúp SV hiểu họ được mong đợi những gì để từ đó giúp SV thành công hơn trong việc học tập của mình.
- Giúp đội ngũ giảng viên tập trung vào những kỹ năng và kiến thức thức mà họ mong muốn SV đạt được.
- Cung cấp thông tin cho nhà tuyển dụng và các ứng viên về những kiến thức và hiểu biết của SV khi tốt nghiệp.
Chuẩn đầu ra rõ ràng và tốt sẽ cung cấp những thông tin tốt trong hồ sơ học bạ (bảng điểm học tập) của SV.
5. Chuẩn đầu ra cấp chương trình.
Khi thiết kế một chương trình mới, Uỷ ban đảm bảo chất lượng (QAA) yêu cầu bạn xây dựng phần nội dung mô tả chương trình mà phù hợp với sứ mạng của nhà trường đề ra. Những mô tả này bao gồm mục tiêu và Chuẩn đầu ra của chương trình. Chuẩn đầu ra của chương trình nhỏ phải phù hợp tòan bộ Chuẩn đầu ra của toàn bộ chương trình lớn. Khi viết các Chuẩn đầu ra bạn phải sử dụng bảng mô tả cấp độ của UCB BIMINGHAM, các tiêu chuẩn về môn học của QAA và sự xem xét của các nhà chuyên môn. Bạn cần xây dựng chuẩn đầu ra theo các tiêu chí:
- Kiến thức và sự hiểu biết.
- Kỹ năng tư duy
- Kỹ năng thực hành
- Một số kỹ năng đặc trưng riêng.
Khi bạn thiết kế chuẩn đầu ra của chương trình, cần đảm bảo chuẩn đầu ra này có thể đạt được thông qua chuẩn đầu ra của từng module trong chương trình. Nếu chương trình có nhiều hơn một cấp độ (ví dụ bằng cử nhân), bạn có thể xây dựng mục tiêu của chương trình đối với nhiều cấp độ khác nhau từ đó bạn có thể thấy được sự tiến bộ của SV trong suốt khóa học.
Nếu bạn có chuẩn đầu ra dài hạn và SV chỉ có thể đạt được khả năng đó khi họ hoàn thành chuẩn đầu ra của chương trình thì nên đưa kỹ năng đó vào chuẩn đầu ra của chương trình hơn là đưa vào chuẩn đầu ra của module.
6. Chuẩn đầu ra cấp module
Module có cấu trúc tốt thì phải thể hiện rõ ràng chuẩn đầu ra và các bài tập đánh giá trong module đó. Từ đó nó đòi hỏi bạn phải thiết kế bài tập phù hợp và phân chía module sao cho SV có thể đạt được chuẩn đầu ra theo yêu cầu. Mối quan hệc giữa chuẩn đầu ra với phương pháp dạy và học, bài tập đánh giá làm cho quá trình này trở nên minh bạch, rõ ràng đối với SV và các bên liên quan và giúp đảm bảo sự minh bạch trong module. Sử dụng sơ đồ phía dưới để hướng dẫn cho quá trình này.
7. Viết Chuẩn đầu ra
Chuẩn đầu ra của bạn phải chỉ rõ chuẩn mực thấp nhất có thể chấp nhận được cho một sinh viên để có khả năng vượt qua một mô-đun hoặc khóa học (gọi là mức ngưỡng). Điều này có nghĩa rằng nó rất quan trọng khi nhấn mạnh các chuẩn đầu ra trong thuật ngữ của essential learning cho một mô-đun hay khóa học, vì thế bạn nên có một số ít các chuẩn đầu ra trọng tâm, không nên một số lớn chuẩn đầu ra bề ngoài.
Chúng tôi khuyến cáo rằng bạn nên xây dựng khoảng bốn đến tám chuẩn đầu ra cho mỗi mô-đun đơn lẻ, và đến hai mươi lăm chuẩn đầu ra cho toàn bộ một chương trình.
Bắt đầu chuẩn đầu ra của chương trình với cụm từ:
“Một người học thành công từ chương trình này sẽ có khả năng….”
Bắt đầu chuẩn đầu ra của mô-đun với cụm từ:
“Hoàn thành thành công mô-đun, bạn sẽ có khả năng……”
Những cụm từ này sẽ dẫn dắt bạn sử dụng các động từ hành động sao cho các sinh viên có thể thể hiện, trình diễn khả năng mà họ đã học được hoặc đạt được (đã ghi trong chuẩn đầu ra). Động từ liên hệ với chuẩn đầu ra về mặt kiến thức –“biết”, “hiểu”, “làm tăng giá trị” – có xu hướng khá mập mờ, hoặc là tập trung vào quá trình sinh viên đã trải qua (ví dụ như, “nhận làm nghiên cứu hoạt động”) hơn là đầu ra cuối cùng của quá trình đó (chẳng hạn như “công thức hóa những chiến lược thích hợp đối với đề tài của họ”), vì thế sử dụng những động từ hoạt động – “giải quyết”, “đánh giá”, “phân tích” – để chỉ cái cách sinh viên có thể trình diễn sự thu nhận kiến thức đó.
Hãy chắc chắn bạn chỉ sử dụng một động từ trên mỗi chuẩn đầu ra, và sử dụng cấu trúc câu đơn giản, tránh sự giải thích sai lệch. Tránh tiếng lóng khi không cần thiết, nếu cần thiết dùng bạn sử dụng nhiều câu để đảm bảo sự rõ ràng.
Để giúp bạn viết chuẩn đầu ra, hãy sử dụng Nguyên tắc phân loại Bloom (1956), mặc dù nó được xây dựng khá lâu, song vẫn là một trong những sự giúp đỡ tốt nhất sẵn có – coi nó như một bộ toàn thư thay thế. Bloom xác định sáu phạm trù của việc học – kiến thức, sự hiểu, sự ứng dụng, sự phân tích, tổng hợp và đánh giá – cái mà bạn có thể sử dụng ở tất kỳ mức độ hàn lâm nào. Hai cái đầu tiên trên đây liên quan đặc biệt đến kiến thức và sự hiểu biết, trong khi bốn cái còn lại bao gồm những kỹ năng trí thức. Trong khi có thể dường như rất hấp dẫn để tập trung vào hai phạm trù thấp hơn cho những mô-đun mức thấp hơn, chúng tôi khuyến cáo rằng bạn nên khuyến khích sinh viên trong những hoạt động mức độ cao hơn, mặc dù trên một quy mô (thang đo) tập trung hơn, ngay từ khi bắt đầu (Có thể tìm thấy Nguyên tắc phân loại Bloom ở phục lục, phần 2).
Khi viết đầu ra, hãy hình dung trong tâm trí những bộ mô tả mức độ của UCE Birmingham lien quan đến mức độ của việc học: sử dụng Nguyên tắc phân loại Bloom sẽ giúp bạn đáp ứng phần đầu tiên của bộ mô tả mức độ, cái mà lien quan đến kiến thức và sự hiểu biết, và những kỹ năng suy nghĩ thong minh?? (như trong phần hai của bộ mô tả mức độ), sau đó bạn cần phát biểu cách viết để mô tả mỗi kỹ năng được thực hiện như thế nào (ví dụ, “sẽ có khả năng giao tiếp hiệu quả và truyền đạt thông qua lời nói một cách ngắn gọn”. (Ví dụ của chuẩn đầu ra, có thể tìm thấy trong phụ lục, phần 3.) (Ý tưởng cho thực tập tốt trong phần 4).
8. Liên kết giữa chuẩn đầu ra và bài tập đánh giá kết quả:
Như đã đề cập, các bài tập đánh giá được thiết kế để đáp ứng các chuẩn đầu ra của một module môn học. Một trong những cách đó là liên kết trực tiếp giữa bài tập đánh giá và chuẩn đầu ra : có thể sử dụng một hay nhiều bài tập đánh giá cho mỗi chuẩn đầu. Phương pháp này làm cho quá trình đánh giá trở nên rõ ràng đối với sinh viên. Và sinh viên cũng dễ dàng thấy được mục đích của việc đánh giá. Việc đối chiếu với các chuẩn đầu ra của module môn học cũng giúp củng cố thêm điều này.
Việc kết hợp các chuẩn đầu ra về tư duy và chuẩn đầu ra về kỹ năng rất hữu ích khi xây dựng bài tập đánh giá. Ví dụ, khi chuẩn đầu ra yêu cầu sinh viên có thể:
- Phân tích các chiến lược trái ngược nhau để giải quyết việc thay đổi cách thức tổ chức.
- Chứng tỏ có khả năng làm việc đồng đội một cách hiệu quả
- Thể hiện được vai trò của mình trong các công việc nhóm
Ta có thể kết hợp các chuẩn đầu ra này vào một bài đánh giá, ví dụ một bài thuyết trình nhóm với các tài liệu đính kèm bao gồm cả sự trình bày của cá nhân về vai trò của mỗi cá nhân trong công việc của nhóm. Ba chuẩn đầu ra có thể đạt được trong một bài tập đánh giá. Và ta cũng có thể cần các bài tập đánh giá riêng biệt cho mỗi chuẩn đầu ra.
Đăng ký theo dõi những nhận xét này
